Breaking News
Home » Tekmen Tarihi

Tekmen Tarihi

Tekmenin tarihini anlayabilmek için 1071 yılında yapılan Malazgirt savaşına gitmek gerekir.Tarihi yazmak içinde belgelere dayanarak ve güvenilir kaynaklardan yararlanmak gerekir.Uzun araştırmalarımın sonucunu aktarma ve birazda yorumlamak üzere bu tarihi yazıyorum.

İzzettin ibn Şeddâd (el-alaku’l-hatire fi zikri ümerâ’i’ş-Şam ve’l-Cezire,1,vr.66) ile ibn hamdün (tevarihu’s-sinin,vr.156) Danişmend gazinin Anadolu Selçuklu devletinin kurucusu Süleyman Şahın dayısı olduğunu söylerler.Kaynaklardaki bilgilerden anlaşıldığına göre Azerbaycan da Arran ve civarında yaşayan bir Türkmen ailesine mensup olan Danişmend Gazi hem Türkmenlere muallimlik yapıyor,hem de Türkmen emirleriyle beraber kafirlere karşı cihat ediyordu.Sultan Alparslan’ın 1064 (456) yılında çıktığı Kafkasya seferi sırasında diğer Türkmen beyleri ile ordugaha giderek Selçuklu ordusuna yol gösterdi.Bu tarihten itibaren Sultan Alparslan’ın hizmetine girdiği ve bilgeliği,cesareti ,yiğitliğiyle O’ nun dikkatini çekti. En güvenilir emirleri arasında yer aldı.

Danişmend gazi Malazgirt savaşına katılarak tavsiyeleri ile savaşın kazanılmasında önemli rol oynadı.Bu savaşta Sultan Alparslan’ın yanında bulunan Artuk, Saltuk, Mengücük, Danişmend, Çavlı ve Çavuldur adlı emirleriyle Sultanın yüksek bir tepeden düşman karargahını gözetledikleri yazılmaktadır.Bu savaşa başlamadan önce Danişment gazi bu gün günlerden Çarşamba sultanım Cuma gününe kadar hazırlık yapalım ve Cuma namazını kıldıktan sonra düşmana hücum edelim der diğer emirlerde bu karara katılırlar ve savaşın Cuma günü yapıldığını da yine bu kaynaklardan öğreniyoruz.Burada dikkat çekeceğim konu şu Alparslan’ın yanındaki kişilerin isimler bize yabancı değil .Örneğin Saltuk Tekmen köyünün Saltuk adında iki tane mahallesinin olmasıdır.

Bu savaşta kazanılan zaferden sonra Sultan Alparslan Danişmend Gazi’ye savaş ganimeti olarak Sivas, Amasya,Tokat ,Niksar, Kayseri ,Zamantı, Elbistan ,Çorum ve Osmancık havalisini verdi. Tabiki buralar düşman elinde idi. Danişmend Gazi’nin görevi buraları fethetmekti.Sivas Kalesini alarak burasını üst olarak kullandığını (reşidüddin s.33.34) anlıyoruz.Tarih 1071. Danişmend gazi Sivas’a geldiğinde yanında Çaka,Turasan, Karadoğan,Osmancık, İltegin ve Karategin adlı emirlerinin olduğunu (Selçukname.25 ) adlı eserden anlıyoruz.Burada yine dikkat edilecek husus Danişmend Gazi’nin yanındaki kişilerin adlarıdır.yanında bulunan Osmancık isimli bir komutan vardır.Osmancık bizim ilçemizin adıdır.

Danişmend’in kelime anlamı kalem erbabı demek olup, alim insan anlamına da gelmektedir. Bu günkü anlamıyla danışman anlamına geldiğini de söyleyen tarihçiler vardır. Bir insanın hem alim hem kumandan olamayacağı için itiraz eden tarihçiler de olmuştur. Fakat müstesna bir şahsiyet olduğu birçok tarihci tarafından kabul edilmiştir.

Danişmend Gazi’nin bu kadar üzerinde durmamızın asıl amacı şudur. Yukarıdaki bilgi ve belgelerden de anlışıldığı üzere ;

1-Danişmend Gazi Azerbaycan’dan gelmiştir.
2-Danişmend Gazi Türkmen’dir.
3-Danişmend Gazi hem alim hem de Ordu komutanıdır.
4-Diğer illerle birlikte Amasya Çorum ve Osmancık havalisini almıştır.
5-Aldıkları yerleri İslamlaştırmak ve Türkleştirmek gibi bir misyonları da vardır.
6-Aldıkları bu toprakların adlarını da Türkçeleştirmişlerdir
7-Yerleşim yerlerine ya kendi adlarını yada çok sevdikleri kişilerin adlarını vermişlerdir.

Örnek olarak verebileceğimiz bir çok olay ve kaynak vardır.Danişmend gazinin yanında uç beyi olarak bulunan Çorumlu ismi de birisinin olduğunu ve bu kişinin Çorum bölgesini fethederek burasına kendi adını verdiğini burasının adını Çorumlu yaptığını Çorumun tarihinden öğreniyoruz. Çorumun adı 16. yüz yıla kadar Çorumlu olarak kalmış daha sonra Çorum olmuştur.

Osmancık ilçemizin adı yine Danişmen gazinin yanında bulunan Osmancık adlı komutanının adıdır. Danişmend köyünün adı bizzat Danişmend Gazi’nin adından gelmektedir. Tekmen köyünde bulunan iki tane mahallenin adı yine Alparslanın komutanlarından birinin adı olan Saltuk’tur (Aşağısaltuk;Yukarısaltuk).

Tekmen Köyüne adını veren Türkmen olması nedeniyle Türkmen isminden gelebileceği gibi Tekmen dede yatırının Tekmen Köyü Cami avlusunda bulunması nedeniyle büyük bir ihtimalle bu kişinin adından aldığıdır.
Tekmen Köyü erenler diyarıdır. Köyün batı cephesinde “ erenlerin tarla” adı altında bir yer bulunmaktadır. Koyunbaba Hz.leri Yazları Tekmen Köyü Çaldağ da (dedeçal) da yaylar,Kışları Osmancık ovasında Adatepe civarında kışlardı. Hayvancılıkla geçinir ve göçebe hayatı yaşarlardı. Türkler yerleşik düzene çok geç zamanda geçmişlerdir. Danişmentlilerin egemenliğine 1085 yılında geçen bu topraklar 90 yıl 1175 yılına kadar Danişmend’lilerin egemenliğinde kalmıştır. 1175 yılında Selçuklu devletinin egemenliği altına girmiştir ve hep Türklerin egemenliği altında kalmıştır.

Tekmen köyü ve havalisi Bayırdivan diye de anılmaktadır.Burada Osmanlı döneminde divan kurulur burada alınan kararlar kadı tarafından onaylanarak yasalaşırdı. Bayırdivan adı ile geçen bölge Tekmen ,Danişmend Gökdere ve Zambal köylerinden oluşurdu. Cumhuriyet dönemi ile aydın bir toplum haline gelen Tekmen Köyü bunun zararını da gömüştür.Büyük oranda göç vermiştir. 1950’lerde 1100 olan nüfus her geçen gün azalarak 400’lere düşmüştür.Hizmet götürülememiş veya güttürülmemiştir. Okuma yazma oranı %98’lere varan köyün okuyanı geri köye dönmemiştir.Adeta bir memur köyü haline gelmiştir.en son istatistiklere göre Ankara’da 150 hane (Yaklaşık 500 kişi) olmak üzere Çorum İstanbul İzmir vb. bir çok ile dağılmışlardır. yaklaşık 300 hanelik bir nüfus köy dışında ikamet etmektedir.Bunda ulaşımın güçlüğü tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişin büyük etkisi olmuştur.Doğduğu yerde değil doyduğu yerde kalmışlardır.

Bu araştırma köyü terk eden ve geri dönmeyen ama bir gün gelip de kendisini sorgulayacak olanlara ışık tutması amacı ile yapılmıştır.

Servet KÖROĞLU

Tekmenin tarihini anlayabilmek için 1071 yılında yapılan Malazgirt savaşına gitmek gerekir.Tarihi yazmak içinde belgelere dayanarak ve güvenilir kaynaklardan yararlanmak gerekir.Uzun araştırmalarımın sonucunu aktarma ve birazda yorumlamak üzere bu tarihi yazıyorum. İzzettin ibn Şeddâd (el-alaku’l-hatire fi zikri ümerâ’i’ş-Şam ve’l-Cezire,1,vr.66) ile ibn hamdün (tevarihu’s-sinin,vr.156) Danişmend gazinin Anadolu Selçuklu devletinin kurucusu Süleyman Şahın dayısı olduğunu söylerler.Kaynaklardaki bilgilerden anlaşıldığına göre Azerbaycan da Arran ve civarında yaşayan bir Türkmen ailesine mensup olan Danişmend Gazi hem Türkmenlere muallimlik yapıyor,hem de Türkmen emirleriyle beraber kafirlere karşı cihat ediyordu.Sultan Alparslan’ın 1064 (456) yılında çıktığı Kafkasya seferi sırasında diğer Türkmen beyleri ile ordugaha giderek Selçuklu ordusuna yol gösterdi.Bu tarihten…

Review Overview

User Rating: 4.88 ( 2 votes)

Watch Dragon ball super

Loading...